Bory Tucholskie – największy rezerwat biosfery w Polsce

Jezioro Gacno

Jezioro Kacze Oko w Parku Narodowym Bory Tucholskie

Bory Tucholskie to jeden z największych zwartych obszarów leśnych w Polsce. Występują tu różnego rodzaju siedliska leśne, z wyraźną dominacją borów sosnowych, przeważnie posadzonych przez człowieka. Monokulturowy obszar sosny zwyczajnej zajmuje ponad 90% powierzchni leśnej Borów Tucholskich. Oprócz sosny w wilgotniejszych miejscach można spotkać inne gatunki drzew, takie jak: dąb szypułkowy i bezszypułkowy, buk zwyczajny, świerk pospolity, olsza czarna, grab pospolity, cis pospolity, brzoza brodawkowata, klon zwyczajny, lipa drobnolistna, wierzba i topola.

W krajobrazie Borów Tucholskich dominują formy polodowcowe z piaszczystymi równinami sandrowymi i licznymi jeziorami polodowcowymi, z których aż 40 przekracza powierzchnię 1 km². Rozmaitość typów jezior, jakie można tu obejrzeć jest imponująca, począwszy od głębokich, długich i wąskich jezior rynnowych, aż po malutkie i zagubione wśród lasów jeziorka wytopiskowe. Równie ciekawa jest sieć rzeczna, często wykorzystywana jako malownicze szlaki kajakowe. Najważniejszą rzeką, przepływającą przez Bory Tucholskie jest Brda, w środkowym biegu przepływająca przez ciąg malowniczych jezior rynnowych i uchodząca do Wisły.

Bór chrobotkowy

Bór chrobotkowy w Zaborskim Parku Krajobrazowym

W północno-wschodniej części znajduje się Park Narodowy Bory Tucholskie utworzony w 1996 roku, a jego otulinę stanowi Zaborski Park Krajobrazowy. Mimo tego, że Park Narodowy obejmuje zasięgiem niecałe 2% powierzchni Borów Tucholskich, to siedliska borów zajmują około 98% powierzchni leśnej. Park narodowy stanowi niejako wizytówkę Borów i dla wielu osób utożsamiany jest w właściwymi Borami Tucholskimi. Najcenniejsze jednak w jego granicach są jeziora, których naliczono aż 21. Siedem z nich jest połączonych częściowo sztucznym ciekiem i tworzy ciąg nazwany Strugą Siedmiu Jezior. Ta niewielka rzeka o długości 13,9 km bierze początek w Jeziorze Ostrowitym – największym jeziorze w Parku, a uchodzi do Jeziora Charzykowskiego, już na terenie Zaborskiego Parku Krajobrazowego. Poza zlewnią Strugi znajdują się bardzo cenne przyrodniczo jeziora lobeliowe. Nazwa ta pochodzi od zimozielonej rośliny wodnej – lobelii jeziornej – reliktu okresu lodowcowego. Rośnie przy brzegu, na głębokości 10-30 cm i zakwita późną wiosną tworząc łany delikatnych białych kwiatów.

Park narodowy jest bardzo mały i można go objechać rowerem w ciągu jednego dnia. Jest to zdecydowanie najlepsza forma poznania różnorodności typów jezior tu występujących.

Od wielu lat czynione były starania o wpisanie Borów Tucholskich na listę światowych rezerwatów biosfery, czyli o włączenie do światowej sieci ochrony w ramach programu UNESCO MaB. Starania przyniosły efekt w czerwcu 2010 roku, kiedy to Międzynarodowa Rada Koordynacyjna programu Człowiek i Biosfera (MAB) zadecydowała o utworzeniu Rezerwatu Biosfery „Bory Tucholskie”. Jest to 10 i największy rezerwat biosfery w Polsce. Wśród najcenniejszych ekosystemów, które podkreślają niezwykłość tego miejsca wymienia się: wydmy śródlądowe z murawami szczotlichowymi, jeziora lobeliowe, śródlądowe murawy napiaskowe, suche wrzosowiska, różnego rodzaju torfowiska, kwaśne i żyzne buczyny, subatlantycki las nizinny, grąd środkowoeuropejski, dąbrowy acidofilne, brzeziny bagienne, sosnowy bór bagienny i wiele, wiele innych…

Strefa rdzenna Rezerwatu Biosfery „Bory Tucholskie” obejmuje Park Narodowy Bory Tucholskie i 25 rezerwatów przyrody. Zaborski Park Krajobrazowy wraz z 3 innymi parkami krajobrazowymi stanowi strefę buforową. Marka jaką jest statut Rezerwatu Biosfery służy przede wszystkim promocji regionu, wspieraniu ochrony przyrody i edukacji ekologicznej. Co ciekawe marka ta jest zdecydowanie bardziej rozpoznawana i ceniona na świecie, niż w Polsce…

ABC Wednesday

41 komentarze/-y wpisu: “Bory Tucholskie – największy rezerwat biosfery w Polsce

    1. Thanks Ida. Bory Tucholskie (Tuchola Forest) is one of my favorite holiday destinations in Poland. There really is beautiful 🙂

  1. Incredibly beautiful! So much to see. That would be my kind of vacation (holiday) to paint there! Many thanks for sharing all this beauty with SEASONS! And your captures are fantastic! wishing you a lovely week!

Zapraszam do komentowania zdjęć i tekstów.